Medische Encyclopedie – Apotheek De Groote Gaper – Hoorn

« Terug naar het overzicht

Medische Encyclopedie

Inhoud

Sociale fobie

Wat is sociale fobie?

Als u altijd erg bang bent voor de reactie of de kritiek van anderen, heeft u misschien een sociale-angststoornis.

U bent bijvoorbeeld bang dat u zich belachelijk maakt als u gaat trillen, blozen of zweten. Alleen al de gedachte dat u naar een etentje of feestje zou moeten, geeft grote angst. Sommige mensen raken in paniek als ze een presentatie voor een groep mensen moeten geven. We noemen dat podiumvrees.

Vanwege de angst gaat u misschien niet naar feestjes, en geeft u die presentatie niet. Als u wel doorzet, voelt u daarbij een vreselijke angst. 

Bij sommige mensen is de angst er alleen in bepaalde situaties. Iemand heeft bijvoorbeeld podiumvrees, maar vindt dineren met veel mensen geen probleem. Anderen zijn bang in allerlei verschillende sociale situaties.

    Waarom sommige mensen een sociale-angststoornis krijgen, is niet duidelijk. In sommige families komen angststoornissen vaker voor. 

    Het ontstaan van een sociale-angststoornis kan te maken hebben met:

    • Erfelijkheid: in sommige families komen angststoornissen vaker voor. De een is er kwetsbaarder voor dan de ander. 
    • Bepaalde stoffen (neurotransmitters) in het bloed en in het zenuwstelsel. 
    • Opvoeding en ervaringen uit het verleden. De manier waarop iemand met angst omgaat is voor een deel aangeleerd.
    • Sommige mensen krijgen bij verschijnselen van angst, zoals hartkloppingen en benauwdheid, het gevoel dat ze de situatie niet aankunnen. Daardoor neemt de angst toe en raken ze in paniek. 
    • Stoffen zoals cafeïne kunnen de lichamelijke verschijnselen van angst versterken. 

    Sommige mensen hebben meer kans op een angststoornis. Bijvoorbeeld:

    • mensen die alleen wonen
    • mensen zonder werk
    • mensen met weinig inkomen
    • mensen met een lagere opleiding
    • mensen die depressief zijn (geweest)
    • mensen met een verslavingsprobleem
    • mensen die een heel heftige gebeurtenis hebben meegemaakt (psychotrauma)

    Het is niet altijd duidelijk of de sociale-angststoornis de oorzaak of het gevolg is van de bovenstaande punten. U kunt bijvoorbeeld een sociale-angststoornis krijgen doordat u zonder werk zit. Maar u kunt ook niet werken, juist omdat u een sociale-angststoornis heeft.

    Kan ik er zelf iets tegen doen?

    Als u een sociale-angststoornis heeft, kunt u zelf een aantal dingen doen om met uw angsten te leren omgaan en u beter te voelen.

    • Bewegen. Beweeg dagelijks minimaal een half uur. 
    • Genoeg slapen
    • Regelmatig leven
      • Probeer elke dag op dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan. 
      • Eet 3 keer per dag op vaste tijden. 
      • Blijf als het kan werken. Dat geeft afleiding en structuur.
    • Goed eten
    • Geen alcohol en drugs gebruiken
    • Minder koffie of geen koffie drinken
    • Ontspannen. Probeer zo veel mogelijk te ontspannen. Dat kan bijvoorbeeld door rustig te ademen, met yoga, meditatie of ontspanningsoefeningen. U kunt ook gaan wandelen of iemand opbellen.
    • Steun zoeken bij mensen die u vertrouwt. Leg uit waar u last van heeft. De meeste mensen hebben hier begrip voor. Laat hen eventueel deze tekst lezen.
    • Zo veel mogelijk alles blijven doen. Door de dingen te blijven doen die u eng vindt, leert u met de spanning omgaan. De angst wordt daardoor minder. Zorg ervoor dat het u niet te veel stress geeft.  Het is goed om te weten dat angst meestal na 60 tot 90 minuten vanzelf minder wordt. Het geeft u misschien de moed om toch de dingen te doen die u eng vindt.
    • Uw gedachten proberen te veranderen. Op angstige momenten denkt u waarschijnlijk automatisch aan dingen die de angst erger maken. Het is belangrijk dat u die gedachten leert te veranderen. Hoe kunt u dat bijvoorbeeld doen?
      • Houd een dagboekje bij. Schrijf op wat er precies gebeurt op angstige momenten. Waar denkt u dan aan? Waar bent u bang voor? Wat voelt u? Hoe reageert u hierop? En wat doet u dan.
      • Denk aan geruststellende, positieve dingen. Denk eens kritisch na: is er echt reden voor paniek? Bedenk vervolgens positieve, geruststellende dingen waaraan u voortaan kunt proberen te denken. Als u bijvoorbeeld niet meer in een winkel durft, bedenk dan wat u vroeger altijd zo leuk vond aan winkelen. Vaak lukt het dan beter de angstige momenten te doorstaan en rustig te blijven tot u zich beter voelt. 
      • Schrijf deze geruststellende, positieve gedachten op zodat u ze op moeilijke momenten kunt nalezen. Noteer ook wat u voortaan op angstige momenten kunt doen. Bijvoorbeeld rustig ademen om te ontspannen.

    Wat kan de apotheker voor mij doen?

    Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

    • Receptcontrole

    De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

    • Overzicht van uw medicijnen

    Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

    • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

    Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

    • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

    Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

    • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

    De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

    • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

    Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

    • Medicatiebeoordeling

    Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

    • Zelfzorg

    Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

    • Bezorgservice

    Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

    In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

    Welke medicijnen worden gebruikt bij

    Serotonineheropnameremmers
    Serotonineheropnameremmers, ook wel SSRI`s genoemd, regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Hierdoor nemen angsten af. Voorbeelden zijn paroxetine, escitalopram, fluvoxamine en sertraline.


    Benzodiazepines
    Benzodiazepines werken rustgevend en verminderen angstgevoelens. Hierdoor reageert u minder heftig op voor u sociaal bedreigende situaties. Voorbeelden zijn alprazolam, bromazepam en clonazepam.

    MAO-remmers
    MAO-remmers regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en norepinefrine, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Hierdoor nemen angsten af. Voorbeeld is fenelzine.

    Venlafaxine
    Venlafaxine regelt in de hersenen hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Het vermindert algemene angstgevoelens en gespannenheid. Hierdoor verminderen ook de lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, buikpijn, trillen en zweten, die vaak met angst en spanning gepaard gaan.